Ο Νορμπέρτο Μπόμπιο, Ιταλός καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας, γράφει:
«Άλλωστε δεν είναι απαραίτητο, και πολύ περισσότερο δεν είναι δίκαιο να παραμένει κανείς μάχιμος. Αντίθετα, είναι μια πράξη σοφίας ―της σοφίας που θεωρείται η ιδιαίτερη αρετή εκείνου που έχει φτάσει στο τέλος της διαδρομής της ζωή του― να αντιμετωπίζει το παρελθόν του χωρίς υπερβολική επιείκεια και να μην εμπιστεύεται υπερβολικά το εντελώς αβέβαιο μέλλον του· και στο παρόν να ανεβαίνει κάθε χρόνο και σε ψηλότερη κερκίδα του θεάτρου: εκεί όπου φτάνουν λιγότερο ξεκάθαρες οι εικόνες των ηθοποιών και ακούγονται πιο αδύναμες οι φωνές από τον δρόμο».
 

Στέκομαι για λίγο σε αυτή τη μεταφορά: Η θέση στις κερκίδες χαμηλά προσφέρει ένταση σε σημείο ζάλης (που ίσως και να είναι το ζητούμενο σε αυτήν την περίπτωση). Στις απομακρυσμένες κερκίδες, ψηλά, η αίσθηση του αέρα, καθαρισμένου από τα χνώτα, αντικαθιστά την ένταση στις εικόνες και τις φωνές με τη διαύγεια της ευρύτερης προοπτικής που διαθέτει η οπτική γωνία του παρατηρητή.
Γι’ αυτό το λόγο η Τέχνη είναι για τους ηλικιωμένους. Για τους νέους υπάρχει, κατά κύριο λόγο, η διασκέδαση: το σκόρπισμα (διά + σκεδάννυμι). Και κάποια εξοικείωση σιγά – σιγά με την Τέχνη, να υπάρχει η μαγιά όταν θα έρθει η ώρα… Αλλά, κατ’ ουσίαν, η Τέχνη απαιτεί αποστασιοποιημένο νου και παιδεμένη καρδιά. Νου και καρδιά με έπαρση που την έχουν κοντύνει τα χτυπήματα που επιφέρει ο χρόνος, και περίσσεια αυτοπεποίθηση που μπορεί να πηγάσει μόνον από το λίγο, αλλά ολόδικό σου, που απομένει μετά το κλάδεμα της εμπειρίας. Και αυτά δεν γίνονται από μόνα τους. Δεν αρκεί απλώς να γερνάς. Χρειάζεται προσήλωση και διάρκεια σε αυτήν την πορεία, που λίγοι την ακολουθούν. Ολίγιστοι.
Γι’ αυτό και η δημοκρατία στην Τέχνη είναι αρρώστια και αργός θάνατος. Δεν χρειάζονται επιχειρήματα και πολύπλοκες νοητικές διαδρομές: αρκεί να κοιτάξεις γύρω σου και να δεις τι θεωρείται Τέχνη. Ή, ακόμη χειρότερα, ποιοι θεωρούνται καλλιτέχνες, δημιουργοί και τα συναφή…

Advertisements